Алкохолизам

- Здравиот човек има стотина желби, а болниот само една - да биде здрав.     Нар.пог.

- Здравјето во толкава мера ги надминува своите надворешни благодети, така да здравиот просјак е посреќен од болниот крал.     Шопенхауер

- Не ги делам луѓето на здрави и болни, туку на добри и зли човекови суштества.     Др.Савиќ

- Лекарите непрекинато се трудат да ни го сочуваат здравјето, а куварите да ни го упропастат. Овие вторите како да се повешти во својата работа.     Дидро

- Здравиот сиромав е посреќен од болниот крал.     Латинска поговорка

- Здравјето на телото и умот е голем благослов - ако можеме да го поднесеме.     Нуман

- Ако сакаш да оздравиш не знам од какви болести, земи не знам какви тревки, стави ги не знам каде, па ќе се излечиш не знам кога.     Латинска поговорка

- Во животот постојат две големи богатства: здраво тело и здрав разум.     Менандар

- Чудотворно средство во болеста - тоа е убавиот збор.     Де Кроф

- Треба да се молиш здравиот дух да биде во здраво тело.    Јувенал

- Како што многу луѓе се сметаат за болни, а тоа не се, така и спротивно - многумина се сметаат за здрави, а тоа не се.     Георг Лихтенберг

- Медицината толку напреднала што практично повеќе ниеден човек не е целосно здрав.      Хиксли

- Желбата за дравје е најмоќна медицина.     Де Кроф

Своето скромно познавање на проблематиката на алкохолизмот, м-рЛ.З. го покажува и во последниот текст. На забелешката од новинарот дека: “Најчестите предрасуди се дека алкохоличар е само оној што пие секој ден…”, м-рЛ.З. додава: “Меѓутоа, повеќето алкохоличари не се такви, бидејќи се потребни околу 15ина години редовно и интензивно алкохолизирање, за да пропаднат до стадиум, кога тоа е очигледно…”

          Можеби, како што тоа го наведува м-рЛ.З., некаде, во некоја литература, токму така и пишува. Но, практиката покажува дека воопшто не може да се одреди: Колку време некој ќе се алкохолизира, за да може да се каже дека е алкохоличар? Тоа зависи од повеќе фактори, пред сé: зависи од возраста на која човекот започнува со пиење алкохол, зависи од видот на алкохолот што го пие (дали ќе пие пиво, вино или жестоки пијалаци), зависи од карактерот на човекот и неговото дотогашно воспитување. На пример, ако започне на 13шна возраст со пиење жестоки алкохолни пијалаци, оштетувањата кај младиот човек ќе бидат многу поголеми и последиците од алкохолизмот многу побрзо ќе се почувствуваат, бидејќи во организмот кај младите луѓе сеуште нема целосно изграден имунитет.

          Да заклучиме: Секој алкохоличар, набљудуван од кој било аспект е приказна за себе и можеби токму тоа создава најмогу проблеми во лекувањето на алкохолната болест.

          Многу спорна е и забелешката на м-рЛ.З. дека: “Една од заблудите кои изгледаат застрашувачки е дека кога алкохоличарот ќе се обиде да престане да пие, ќе добие апстиненцијална криза, која обично се опишува драматично. Но, тоа ретко е така. Кај повеќето алкохоличари апстиненцијалната криза не е пријатна, но со соодветна медикаментна и психолошка терапија, минува за неколку дена.”

          Во само неколку реченици м-рЛ.З. се демантира себе си. Прво, непобитен факт е, а и самата авторка тоа го потврдува, дека апстиненцијалните кризи навистина се застрашувачки, а не се само заблуда, туку реална опасност што му се заканува на секој апстинент, особено им се заканува на оние кои започнале со апстиненцијата и кои не стекнале искуство и кои сеуште не оформиле своја стратегија, за полесно да се справат со апстиненцијалната криза, која може да ги нападне во секој момент. За да се справи со апстиненцијалната криза, во моментот кога ќе му дојде мисла дека и не е така страшно, да речеме, алкохоличарот-апстинент да се напие само една чаша пиво, тој мора да знае дека тоа е само почеток за враќање кон стариот начин на живот, дека првата чаша ќе побара втора и така до бескрај. Второ, ако апстиненцијалните кризи се само некоја непријатност која лесно може да се надмине, тогаш чуму му е на апстинентот да прима медикаментна или психолошка терапија?

          Многу важно е да напоменеме: На апстиненцијалните кризи од лекувањето на алкохолната болест, кои кај секој апстинент се појавуваат во различен облик, во Клубот на лекувани алкохоличари му се придава посебно внимание. Како што порано напоменав, апстиненцијалните кризи се пропратна појава на апстоненцијата и, со ретки исклучоци, речиси секој апстинент се соочува со нив. Треба да се знае и тоа дека: Една од најважните активности во Клубот на лекувани алкохоличари е токму тоа: да го научи апстинентот како да се справи со алкохолната криза, бидејќи таа е непредвидлива и може да го задеси кога тој најмалку ја очекува. На тој начин многу полесно ќе ја одржи својата апстиненција, ќе биде спремен да одолее на искушенијата.

Ако во досега наведеното во текстовите на м-рЛ.З во весникот “Дневник”, во прилогот “24ЧАСА”, ако не во целина, тогаш барем со некои нејзини ставови се согласувавме, делот каде го опишува Ликот на сопругата на алкохоличарот, за мене, а и за сите членови на Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, се вистинска катастрофа (верувајте ми, многу се трудев да најдам, но не најдов посоодветен збор). Се чудам со каква само леснотија, генерализирано во 13 подточки, опишан е ликот на илјадници сопруги и, се разбира, сама по себе се наметнува уште позачудувачката мисла: како воопшто некој дозволил такви навреди да се објават. Знаете, овој дел од написот навредува илјадници, стотици илјади сопруги на алкохоличарите во нашава држава, сравнува со земјата стотици илјади херои кои имале огромна храброст и мудрост, да ја исполнат Божјата заповед – САКАЈ ГО СВОЈОТ БЛИЖЕН КАКО СЕБЕ СИ.

          Се согласувам дека можеби има и случаи каде ставовите на м-рЛ.З. се поклопуваат со реалноста, но како што веќе реков, да се прикаже ликот на сопругата на алкохоличарот, кој ги отсликува сите сопруги на алкохоличарите, пред сé: Како емоционално недозреани личности; дека сите имаат потреба да реагираат на емоционално нестабилни личности кои сакаат да ги променат; дека сите се исплашени да не бидат напуштени и подготвени се да сторат сé за да се спречи крајот на бракот; дека сите се подготвени да преземат 90% од одговорноста и од вината во секоја врска; дека сите имаат ниско самопочитување и знаат дека не се среќни; дека со тоа што ги привлекуваат луѓе во проблеми кои треба да ги решат, избегнуваат да се концентрираат на сопствената одговорност за себе; и, бисер за крај – дека не ги привлекуваат мажи кои се самостојни, стабилни, одговорни и заинтересирани за нив и, ете чудо, баш со такви мажи се чувствуваат несигурно – ваквите тврдења, од кого и да бидат, се чиста глупост. Се наметнува прашање: Дали намерата на м-рЛ.З., со ваквиот опис на Ликот на сопругата на алкохоличарот била да опише жена – домаќинка, која го сака и љуби својот сопруг, кој од разни причини влегол во алкохолниот пекол, да опише жена која сака да му помогне на оној, чие срце и душа и ги донеле можеби најубавите моменти во животот, или пак, намерата на м-рЛ.З. била да опише жена – која се занимава со најстариот занает на светот.  

 

Послушај го советот на оној кој многу знае, а особено на оној што многу ве сака.      Сигмунд Граф

          Иако дадени со најдобра намера, сепак, сметам дека многу проблематични се советите, што м-рЛ.З. им ги дава на членовите на семејството од алкохоличарот. Како што веќе напоменав, одбивањето на алкохоличарот да признае дека е болен од алкохолната болест е дел од неговата болест и затоа, во реалноста, досегашните анализи на алкохолната болест откриваат разни причини од кои се гледа дека е исклучително тешко да се пристапи, да се погоди вистинскиот момент, да се дојде во контакт со голем број алкохоличари, да не зборуваме за почеток на нивно лекување.

          Практиката покажува дека алкохоличарот оди на лекување од алкохолната болест по два основа: под притисок на сопствената совест, или под притисок на членовите од потесното семејство, а тоа може да биде и некој друг човек од неговото опкружување, кој има изградено авторитет над алкохоличарот. Во првиот случај, кога алкохоличарот самиот ќе ја согледа својата несреќна состојба и ќе заклучи дека му е потребна помош од стручни лица, во тој случај половината од работата веќе е завршена. Другата половина е рутинска работа, барем за стручните лица во нервното одделение и терапевтите во Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” во Прилеп. Во вториот случај, кога алкохоличарот оди на лекување под притисок, лекувањето оди многу потешко, особено кога станува збор за долгогодишен алкохоличар. Се согласувам со советите на м-рЛ.З. дека за проблемите предизвикани од алкохолот, членовите на семејството на алкохоличарот треба отворено да разговараат, но советите да не му се помага на алкохоличарот со неговите проблеми кои се предизвикани од алкохолот се погрешни и многу штетни, дури некои од нив водат директно кон растурање на брачната заедница. Замислете слика каде алкохоличарот во ноќните саати се враќа дома пијан, доаѓа до влезната врата и паѓа пред вратата, а надвор е -10°C. Дали неговата сопруга, син или ќерка сеедно, кога ќе го видат во таа состојба треба, по советите на почитуваната м-рЛ.З., да го остават да премрзне и да умре, или што е, мислам дека ќе се согласите, сосема нормално да покажат вистинска љубов и човекољубие и да му помогнат, едноставно, да му го спасат животот. При давањето на вака необмислени совети не треба да се занемари и фактот, дека речиси сите алкохоличари, свесно или потсвесно, знаат дека лошо ги извршуваат семејните, па и брачните обврски и затоа, речиси кај сите има огромна суета и љубомора. Повеќе од сигурен сум дека советите, сопругата да почне да се дотерува, почесто да оди на фризер, да почне да се дружи со пријатели, односно, да почне да се однесува поинаку од што алкохоличарот веќе навикнал, директно и без исклучок водат кон постојани кавги и расправии, а покасно и кон растурање на бракот.

          Ќе ви кажам еден пример, со кој пластично ќе ја отсликам практичната работа во Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп. Пред две години, по советот на др.Снежана Ѓорѓијоска – психијатар во нервното одделение, Јове Велески – клинички психолог, и Милка Темелкоска – дипломиран социолог, сите терапевти во КЛА, клубот почна да го посетува нов апстинент, господин човек на околу шеесетина години, интелектуалец со завршено високо образование. Проблемите во бракот ги имал последните десетина години, откако и почнал почесто да се дружи со алкохолот. Дотогаш имал прекрасен брак, совршени односи со сопругата и двете, веќе возрасни деца. На укажувањата од неговите блиски дека му е потребна помош, одбивал да признае дека длабоко навлегол во алкохолизмот, на македонски јазик кажано, дека е пијаница, дури за тоа не сакал воопшто да разговара. Ако неговиот пат за излез од алкохолниот пекол беше трасиран по советите на м-рЛ.З., да биде оставен сам на себе и членовите на семејството да не му помагаат при решавањето на проблемите предизвикани од алкохолот, овој прекрасен човек, оправдано, и денес ќе го носеше она одвратно име – пијаница. Но, советите на нашите терапевти радикално, не само што се разликуваат од советите на м-рЛ.З., туку во пракса покажаа дека се потполно исправни! Пред сé, сопругата на алкохоличарот, цела една година го посетуваше женскиот дел на КЛА “Викторија”, за поддршка на апстинентите. Таму научи како да се однесува со својот сопруг во разни моменти: и кога е пијан и кога е трезен, научи дека постојано треба да го охрабрува својот сопруг за да започне со лекување, се разбира, дека треба да го погоди вистинскиот момент кога тоа да го направи, буквално, научи дека е потребно големо трпение за да се измени навиката за пиење, со која нејзиниот сопруг толку долго живеел. Денес овој човек е внимателен, добар, совесен, со други зборови, тој е прекрасен сопруг и татко, можеби и подобар отколку каков што бил пред да започне да пие алкохол, а сето тоа го постигна бидејќи ги следеше советите на нашите терапевти и ги практикуваше правилата за борба со алкохолната болест (овие правила ќе ги најдете во еден од текстовите на оваа страна). Како благодарност за пружената помош, многу помага во работењето на КЛА.

          Да заклучиме: Во Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” советот на терапевтите е дека само љубовта и човекољубието, упорноста и издржливоста, толеранцијата и трпението се најдобар патоказ за помош на алкохоличарите.

Трета забелешка на написите за алкохолизмот во ценетиот весник “Дневник”, во прилогот “24Часа” – Ние, членовите на Клубовите на лекувани алкохоличари, секојдневно добиваме ниски удари од разни страни, но сметам дека е недозволиво и голем грев да нанесе толку голема неправда токму човек, како м-р Л.З., која веројатно вложува голем труд и, колку што можам да забележам, сака да работи на темата алкохолизам, но сметам дека во овој момент нејзините ставови се насочени во погрешна насока. Имено, јасно и гласно потенцирам, за да знае, не само м-р Л.З. туку и пошироката јавност, дека борбата со алкохолизмот во Република Македонија е многу одамна започната. Неколку разумни луѓе уште пред три и пол децении ја виделе вистинската опасност од алкохолот и нивна заслуга е што веќе 35 години непрекинато и многу активно работи Здружение на Клубови на лекувани алкохоличари на Република Македонија (ЗКЛАМ), во кое членуваат 7 КЛА и тоа: 3 КЛА во Скопје и по еден КЛА во Прилеп, Битола, Неготино и Гостивар. Во рамките на Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп активно, успешно, едукативно и многу корисно работи и женскиот дел на клубот за поддршка на сопрузите, КЛА “Викторија”. Активностите на КЛА “Викторија” се од извонредно значење, бидејќи многу сопруги од алкохоличарите пред својот сопруг се плашат да ги искажат своите маки и проблеми, предизвикани од алкохолот. Добиените сознанија се многу важни во понатамошниот пристап во рехабилитацијата и ресоцијализацијата на алкохоличарот, за поефикасно менување на неговите ставови за алкохолот и животот воопшто.

          Непобитен факт е дека состојабата во борбата со алкохолот и алкохолната болест во овој момент во нашата држава е катастрофална. На прстите од рацете можат да се избројат експертите по алкохологија; државата досега не даваше пари за нормално функционирање на Клубовите на лекувани алкохоличари кои постојат, што е уште полошо, не создава услови за отворање на нови клубови во сите поголеми населени места; не постојат алкохолошки школи кои ќе продуцираат нови, млади кадри за оваа проблематика, а токму ваквиот однос на власта е причина што успешно работат само седумте клубови што ги наведов (за споредба: моментално во Хрватска успешно работат околу 300 КЛА, во Словенија, која по бројот на населението е речиси колку и Р.Македонија, активно работат 70 КЛА и 40 невладини асоцијации кои се занимаваат исклучиво со проблемите предизвикани од алкохолот).  

          Значи, да заклучиме: Борбата со алкохолната болест во Република Македонија не започнува со господинот кој ги основал двата Клубови во Скопје и Велес, ниту со м-р Л.З. која, од само нејзе познати причини, ги рекламира единствено само овие Клубови. Дури и да прифатиме дека можеби постојат двата Клубови во Скопје и Велес, што м-р Л.З. ги споменува, но убеден сум дека нивните резултати, ако воопшто ги има, се неспоредливо далеку од резултатите што ги постигнува и што досега ги има постигнато, на пример: Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, (за продолжен третман во лекувањето на алкохолната болест) има 32шно искуство со оваа проблематика и, во овој период, низ клубот поминале повеќе од 3.200 апстиненти и членовите на нивните семејства.

Второ, повеќепати го прочитав делот од текстот објавен во весникот “Дневник”, во прилогот “24Часа”, каде м-р Л.З. ги упатува луѓето, кои имаат проблеми предизвикани од алкохолот, дека треба да побараат помош од професионалец, а никаде не сретнав: што почитуваната подразбира под поимот професионалец и каде тој може да се најде? „Она што до неодамна им преостануваше на алкохоличарите и нивните семејства, кои сепак решиле да побараат помош за спас од алкохолот беа психијатрите, малобројните психотерапевти и институциите за болничко лекување. Практиката покажува дека ваквите форми на помош или даваат слаби резултати, или се предолготрајни и прескапи за и онака финансиски осиромашените семејства. Од друга страна, она што најмногу му е потребно на алкохоличарот, кој конечно се истрезнил е׃ помош и поддршка во неговата ресоцијализација, т.е. стекнување нови животни навики, вклопување во секојдневната динамика на семејниот и работниот живот и нови пријатели” – вели м-р Л.З.

          Замислата е прекрасна, но од свое лично искуство знам дека тоа во практиката, при лекувањето на алкохоличарите, се граничи со фантазија. Од друга страна пак, ако м-р Л.З. навистина има измислено начин со кој на алкохоличарот, кој се истрезнил, на така лесен и едноставен начин, со едноставно упатување на ресоцијализација… ќе гарантира дека успехот е сигурен, тогаш најдобронамерно ја советувам да конкурира за Нобелова награда и гарантирам дека ќе ја добие.

          Понатаму, м-р Л.З. советува: „Доколку алкохоличарот се согласи да посети лекар, психијатар или психолог, не треба да се чека со одењето” и, додава׃ „Кај професионалец треба да се отиде веднаш или истиот ден, а потоа најдобро е алкохоличарот, заедно со семејството, да се вклучи во работата на Клуб на луѓе со проблеми предизвикани од пиење алкохол.”

          Имам впечаток дека м-р Л.З. има многу мало или можеби никакво практично искуство во познавањето на проблемот со алкохолизмот, не ги знае универзалните црти на карактерот на алкохоличарот. Се согласувам дека, доколку алкохоличарот се согласи да започне со лекување од алкохолната болест, не треба да се чека, туку веднаш да се побара помош од стручни лица. Но, ајде да видиме каков резултат, од примерот што ќе го наведам, ќе има овој совет на м-р Л.З., каква помош ќе му пружи матичниот лекар или психолог, па дури и психијатар, ако нема практично искуство со алкохоличарите или ако ги нема потребните услови, за да му помогне на алкохоличарот? Во потешките случаи, каде човекот длабоко навлегол во алкохолната болест, при нагло прекинување со алкохолот, неопходно е во првите 5-6 денови од апстиненцијата, да не биде оставен сам, без надзор на стручни медицински лица од нервното одделение, бидејќи голема е опасноста во тие неколку денови, новиот апстинент да доживее напад на Delirium tremens, кој може, без правилен пристап и навремен третман да има трајни последици за апстинентот, а не ретко се случува да заврши фатално.

          Практиката што се спроведува во овие изминати 32 години од работата на Клубот на лекувани алкохоличари „Здрав живот” од Прилеп, ја докажува единствената, непобитна вистина׃ алкохоличарот, ако навистина сака да се извлече од канџите на алкохолот, мора да го помине веќе трасираниот пат за излез од алкохолниот пекол. Матичниот лекар треба да го упати алкохоличарот (на кој му е потребна помош) во нервно одделение, каде неговиот организам ќе биде прочистен од алкохолот. Во болницата алкохоличарот треба да биде прифатен од мултидисциплинарен тим, составен од׃ психијатар-специјалист по алкохологија, клинички психолог, социјален работник-специјалист по здравство, медицинска сестра, а подоцна во лекувањето се вклучува и работен терапевт, педагог, дефектотолог. Овој тим со пациентот работи поединечно или во група во текот на целиот третман. Во текот на третманот, стручњаците од различни области, прават проценка на психичката состојба на пациентот, на неговото пореметено однесување, го соочуваат алкохоличарот со проблемот, за да може да стекне увид на неговата несреќна состојба, да се соочи со реалноста и да почне да го менува своето однесување, со стекнување на самоконтрола, поголема толеранција и трпеливост, да научи вештини за ненасилно однесување. Од голема важност е да се напомене дека, додека се наоѓа во болница, идниот апстинент се запознава со основните вредности на Клубот на лекувани алкохоличари и правилата кои важат за сите апстиненти, за да може полесно да ја прифати и да се снајде во новата средина.

          Мојата дефиниција за специјалец е׃ ако човекот, кој ќе почне да се занимава со алкохоличарите, навистина сака да постигне успех, потребно е да поседува неколку посебни квалитети. Прво, во својата душа, во своето срце, треба да поседува огромен капацитет на љубов и човекољубие, искрено да го сака апстинентот со кој работи. Второ, треба стрпливо да го следи развојот на секој апстинент и преку нивните искажувања да стекнува искуство, кое во иднина ќе му помогне полесно да се справи со проблемите, на кои непрекинато ќе наидува. Трето и, најважно, човекот кој сака да им помага на алкохоличарите треба да покаже искрена посветеност, да верува во исправноста на своите активности, да верува во Божјата промисла: “Сакај го својот ближен како себе си.” Без овие неколку посебни квалитети што секој терапевт (професионалец), ако сака да постине успех мора да ги има, ниту најдобрите психолози, психијатри, социолози… нема да имаат успех во нивната работа.

          Да заклучиме׃ Алкохолизмот е тешка и сериозна болест и нејзиното лекување е сложено и долготрајно, слободно може да се каже, до крајот на животот. Затоа е препорачливо, покрај стручни лица – психолози, социолози, како терапевт во Клубот на лекувани алкохоличари обавезно да има психијатар, кој непрекинато ќе ја следи состојбата кај секој алкохоличар-апстинент, во неговото лекување да вложи огромен труд, особено стрпливо и професионално да работи во моментите на апстиненцијални кризи, кои се пропратна појава на апстиненцијата.

Бев многу пријатно изненаден од весникот “Дневник”, во прилогот “24ЧАСА”, затоа што конечно, и во нашава мила Македонија, еден ценет медиум го дава својот придонес во борбата со најголемиот непријател  за целото човештво – алкохолот.

          Моите ставови и забелешки за објавените текстови ги испратив на emajl адресата на ценетиот весник, но бидејќи од таму не добив никаков повратен одговор, ја користам можноста да ги објавам моите ставови и размислувања за проблемите предизвикани од алкохолот на инернет, со цел пошироката јавност да се запознае со вистината за алкохолизмот што, во Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, се негува 32 години.

          Јас, Илија Петрески, триесет години бев роб на моите лоши навики, триесет години ја ставав мојата слободна волја во нивна служба. Со моите постапки управуваа моите неограничени желби и моите страсти, недоволното знаење и лакомоста, но најголем тиранин од сите тие беше мојата навика за пиење алкохол, која со текот на времето ме внесе во страшниот алкохолен пекол. Пред осум години целосно се откажав од алкохолот, признав дека животот под дејство на алкохол не е живот, туку нешто што само наликува на живот. Започнав нов живот, повторно се родив, а местото на моето второ доаѓање на овој свет беше Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп.

          Почитувани пријатели, сите Вие кои ќе ја отворите оваа страна, ова го напоменувам со единствена цел, уште на почетокот, да видите дека текстот го пишува човек кој на својата кожа ги почувствувал стравотиите од алкохолот, но и човек кој собрал храброст да излезе од алкохолниот пекол, човек кој денес живее достоинствен живот.

          Со дел од ставовите на почитуваната новинарка, и м-р Л.З. – психолог за применета психологија, изнесени во текстовите, ние, членовите на Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп (каде се практикуваат методите на докажани алкохолози, каков што беше нашиот терапевт др.Методија Николоски-Мец, кој својата специјализација за алкохолизам ја имаше во Загреб, кај светски познатиот стручњак за алкохологија др.Владимир Худолин; методите на, во овој момент најдобриот алкохолог во Р.Македонија др.Јордан Јовев; методите на др.Станислав Никиќ, за кого е сосема јасно дека алкохолизмот е болест и се залага за живот без алкохол. Тој вели – или линија или ѕид, алкохоличарот е болен и, кога се лекува é: или-или, или пие или се лекува) делумно или целосно се согласуваме. Но, сметам дека има премногу празнини низ ставовите на почитуваните автори на текстовите, кои прикажуваат искривена слика за личноста на алкохоличарот, неговата сопруга, алкохолната болест, посебно се спорни советите кои се дадени за борба против неа. Знаете, паушални и шарлатански тврдења, давање совети кои можат да имаат сосема спротивен ефект, иако можеби се дадени со најдобра намера, а за кои од нашето долгогодишно искуство знаеме дека се погрешни, па дури и штетни, е… тоа можеме да му го опростиме не еден економист, кој често го гледаме на разни телевизии, како од петни жили се труди да се наметне во јавноста како најголем стручњак по алкохологија (инаку, и тој е само еден од многуте лекувани алкохоличари, кој за волја на вистината, навистина се труди да помага во борбата со алкохолизмот, но ништо повеќе од тоа) само затоа што успеал да основа два-три Клубови, за кои патем, никој не знае како и дали работат, какви резултати постигнуваат. Но, начинот на кој м-р Л.З. ги брани неговите ставови, од само нејзе познати причини ги рекламира само неговите Клубови, како борбата со алкохолизмот во нашата држава да започнала со него и со неа, воопшто не споменувајќи ги другите Клубови на лекувани алкохоличари, кои преку своите успеси ја докажале оправданоста од своето постоење – сметам дека тоа не смее така лесно да помине.

           Почитувани, во неколку продолженија ќе се обидам да ги прикажам моите ставови и забелешки и, бидете убедени дека тие не се наивни, како што на прв поглед изгледаат и мислам дека внимателно треба да ги разгледате, пред мирно да ги отфрлите.

          Ќе почнам од почеток:

          Прва забелешка: M-р Л.З. тврди дека: “Алкохолизмот не е болест, туку стил на живеење” и уште тврди дека: “Алкохоличарите не се болни луѓе, туку луѓе кои избрале да пијат алкохол на начин, кој е поинаков од начинот на кој пијат повеќето други луѓе”.

          Нашиот народ вели: Пиј како стока, а не како човек, бидејќи, за разлика од човекот, стоката знае колку пие. Лесно и е на стоката да го контролира своето пиење, таа пие само вода. И јас кога пијам вода, имам целосна контрола. При своите тврдења почитуваната м-р Л.З. го занемарува фактот дека пред нас стои невидлив, но страшен непријател кој не смееме да го потцениме, скраја да е со него да правиме шега, дека човековата душа е кревка и подложна на многу влијанија и, поради тоа, човекот лесно може да биде излажан и да подлегне на многуте искушенија, кои демнат од сите страни. Тоа посебно е видливо кога станува збор за опасноста од алкохолот, кој има чудна, ѓаволска моќ да го заведе човекот, да му ги прикаже работите такви какви што не сé, или многу поубави отколку што се. Затоа, кога зборуваме за човек кој пие алкохол, во него секогаш треба да гледаме – ако не како на заболен алкохоличар, на кој итно му е потребна помош, тогаш барем како на потенцијален алкохоличар кој, ако продолжи да ја задоволува страста кон алкохолот, многу лесно може да стигне во алкохолниот пекол. Исправноста на мојот став се потврдува и во еден дел од текстот, каде м-р Л.З. вели: “Однесувањето на алкохоличарот, иако во почетокот личи на умерен пијач, со текот на времето станува сé понеподносливо за околината…” Значи, се согласуваме дека не може да се стави јасна граница која може луѓето, кои пијат алкохол, да ги подели на алкохоличари и умерени пијачи, дека е танка линијата по која се движи животот на оној кој пие алкохол, односно, неговата иднина и судбина цело време се ставени како на кантар кој се колеба и кој, со само еден добар или погрешен чекор, може да превагне на страната на доброто или на страната на злото.

          Да заклучам: Алкохолизмот е болест над сите болести, полоша и помачна и од самата смрт. Веројатно не случајно и од страна на Светската здравствена организација, алкохолизмот е ставен во категоријата на болести (според смртноста на населението на високото трето место, после малигните и срцевите болести), класифицирана под шифра F10.2

          Им напоменувам на читателите дека моите аргументи, кои недвосмислено докажуваат дека алкохолизмот е болест, ќе ги најдете во текстовите од мојата исповед, објавени на оваа страна.

- Кога ќе ти биде тешко - плачи, но нека твоите солзи не капат на земјата, можат да ја извалкаат.     Алжирска поговорка

- Ако рониш солзи затоа што не ги гледаш ѕвездите, ти ни сонцето нема да го видиш.     Тагоре

- Без причина човек може да се насмее, но не и да заплаче.     Арапска поговорка

- Плачот на наследникот е смеа под маска.    Публиј Сир

- Потполно искрени се само оние солзи, што ги проливаме над самите себе.  Шекспир

- Многу е беден оној среќник, кој никогаш не заплакал.     Алеарди

- Плачот е посладок, отколку што тоа воопшто можеме да си го замислиме.   Петрарка

- Цела ноќ плачеше за умрениот, а утрото праша: кој умрел?     Корејска поговорка

- Ништо побрзо не се исушува од женските солзи.    Џон Вебстер

- Не треба да веруваш во плачот на: старците, децата и жените.     Калдерон

- После сопствената крв, најмногу што човек може да даде е солзата.     Ла Мартин

- Да плачеме со оној што плаче, а со тие што се смеат секогаш не треба да се смееме.    Румунска поговорка

- Најголема моќ на водата е во женските солзи.     Англиска поговорка

- Плачот не е знак на слабост, а кога ќе избие тогаш е слатка слабост, слатка и убава слабост која не го понижува јакиот човек.     И.Тарнети

- Многу е подобро да плачеш од радост, отколку да се радуваш на туѓиот плач.     Шекспир

- И во плачењето има некое задоволство; со солзите болката се смирува и отклонува.     Овидие

- И солзите се корисни: со нив ќе се смекне и тоа што е најтврдо.     Овидие

- Плачењето е дарба на женската природа.     Цицерон

- Солзите понекогаш вредат колку и зборовите.     Овидие

- Лажните солзи укажуваат на измама, а не на плач.     Публиј Сир

 Нека смиреноста ја победи лутината, нека доброто го совлада злото, нека грабливецот го заситат дарови, нека лажливецот го надмудри вистината - о, нека на омразата преку љубовта и дојде крајот.     Буда

        Како можеме најлесно и најсигурно да им помогнеме на алкохоличарите? Треба сите ние да ја признаеме нашата вина за несреќната состојба на многу луѓе, на кои сме можеле и на кои сеуште можеме да им помогнеме, а потоа сé што порано ни изгледало невозможно, ќе ни изгледа лесно и пријатно. Тогаш нема да се плашиме дека ќе ги извалкаме чевлите или облеката, нема да го жалиме трудот што ќе го вложиме и времето што ќе го изгубиме, нема да се плашиме и нема да бегаме пред навредите кои, во секој момент, можат да стигнат на наша адреса. Треба да бидеме спремни да седнеме на креветот од најзапоставениот алкохоличар и со него најсрдечно да разговараме, тој да почувствува како неговиот соговорник го почитува и сака, да ја почувствува топлината од дружењето со искрен, вистински пријател. Со смирено срце тивко да им речеме: ве почитуваме и сакаме, спремни сме да ви го поклониме целото наше внимание и помош, за полесно да го победите вашиот најголем непријател - алкохолот. Блесокот во нашите очи, насмевката на нашите лица, искреноста на нашите зборови ќе ги отворат нивните срца. И, кога ќе ја прифатиме таа благородна задача, после сите маки и напори, кога и во сонот ќе не измачуваат безбројните, тажни слики од средбите со алкохоличарите и нивните семејства, кога споменот на тажните, насолзени очи од нивните несреќни дечиња ќе ги параат нашите срца, слики и спомени кои барем за момент ќе не растревожат и ќе го нарушат нашиот мир, тогаш ќе ја знаеме разликата помеѓу лажниот напор за човековата слава и оној, вистинскиот напор за исполнување на Божјата заповед: “Сакај го својот ближен како себе си.” Кога сето тоа ќе го правиме тивко, од вистинско човекољубие, без возгордеаност и надуеност, доброволно, без тоа никој од нас да го бара, без притоа да бараме одобрување од кого било, тогаш за нашиот труд нема да ни бидат потребни и нема да очекуваме пофалби и награди, тоа нема да го правиме како голем подвиг, туку како нешто сосема најнормално.

          Значи, за да можеме и да бидеме способни да им помагаме на алкохоличарите, потребно е, пред сé, да дојдеме во непосреден допир со нив, да ги урнеме сите прегради кои не разделуваат од нив. Не велам дека оној, кој сака да им помага на алкохоличарите, дека треба да се откаже од својот начин на живот, но велам дека навистина би било добро, кон секој алкохоличар, да се постапува исклучиво со љубов и добрина, на секој алкохоличар да му го поклониме најскапото нешто што е во нас, нешто што нас ништо не не кошта, бидејќи љубовта и добрината се бесплатни. За да се постигне тоа не се потребни пари. Потребно е големо самопожртвување, потребни се луѓе кои ќе сакаат да прават добро, луѓе кои ќе го дадат потребниот труд, ќе се дадат себе си, ќе бидат спремни за такво добро да го дадат и својот живот. Постоело и секогаш ќе постои тоа дело, едно единствено дело за кое вреди да се даде и животот што човекот го има во себе. Тоа дело се пријателските односи помеѓу луѓето и рушење на оние прегради кои луѓето, најмногу со помош на лукавиот ѓавол и алкохолот, ги подигнале помеѓу себе, за да се мачат себе си и другите. Било што и да излезе од таа борба со алкохолното зло, сé ќе биде подобро отколку што било досега. Дури и сé да се заврши на тоа што само ќе разговараме со алкохоличарите, да бидеме убедени дека ни тоа не е ситница, најмногу поради тоа што ќе се однесуваме човечки кон стотици отфрлени, запоставени луѓе, на кои сега луѓето гледаат со презир и омраза. Кој може да пресмета какви позитивни резултати во општоморална смисла ќе има тоа што, наместо чувство на непријатност, злоба, завист, лошотилок, омраза.. ќе ги мотивираме стопати повеќе чувствата на хуманост, добрина и пријателство, кои ќе се пренесуваат на друг, трет и ќе почнат да ги зафаќаат луѓето како бесконечен бран. Па, нека се сведе само на тоа што многу луѓе ќе сфатат дека несреќата од алкохоличарите не е само нивна несреќа, туку несреќа и срамота за сите - нека се случи и само тоа и… тоа за почеток ќе биде многу добро.

          Но, зошто да не мислиме и да не се надеваме дека ќе може да се направи и многу повеќе? Зошто да не се надеваме дека ќе биде направено или барем ќе почне да се прави тоа што не може да се направи со пари, туку со искрена љубов и многу труд, единствениот начин со кој може вистински да им се помогне на алкохоличарите. Дури и да не успееме да го уништиме алкохолното зло, но ќе помогнеме да се роди, да заживее и да постои свест за него и свест за борба со него - не со полициски, присилни, туку со внатрешни методи, со искрена, братска комуникација помеѓу луѓето кои го осознале и луѓето кои не го гледаат, бидејќи тоа се наоѓа во нив. Колку и да биде направено, ќе биде многу!

          Но, зошто да не се надеваме дека ќе биде направено сé? Зошто да не се надеваме дека повеќе ќе нема ниту еден несреќен човек кој ќе биде отфрлен од луѓето, ниту еден несреќник, кого можеби го прегазила судбината или неговата глупост и незнаење, го довеле во одредена непријатна и тешка состојба него - уште повеќе неговото семејство, кој можеби и не знае дека и за него постои братска помош, можеби не знае дека постои силата на спасот, дека постојат Клубови на лекувани алкохоличари.

          Зошто да не се надеваме дека еден ден сепак ќе сфатиме дека за нас нема никакви обврски, дури ни лични, најинтимни, ни семејни, ни општествени, ни државни, ни научни, кои би биле поважни од борбата со алкохолот, поважни од среќата на секој човек? Зошто да не веруваме дека луѓето еден ден ќе се освестат и дека ќе сфатат дека сé друго е соблазност и лага и дека единствено само тоа е вредно дело, достојно дело на животот? И, зошто тој “еден ден” да не биде сега, денес или утре, зошто тоа да не биде во нашава мила Македонија? Зошто да не се надеваме дека со заболениот алкохоличар нема да се случи тоа што се случува со заболениот организам, кога одненадеж ќе настапи моментот на оздравување? Организмот е болен; тоа значи дека келиите престануваат да си ја вршат својата таинствена работа; едни умираат, други се раѓаат, трети остануваат рамнодушни, работат само за себе. Но, доаѓа моментот кога секоја келија почнува со својата животворна работа: таа ги истерува мртвите, со жива ограда ги заградува заразените, внесува живот на премалената келија и телото воскреснува и живее со полн живот.

          Дали не е помудро и поедноставно да се помогне за да се спречи повторувањето на страдањата што алкохоличарите ги имаат? Секако дека е помудро и поедноставно да им се помогне да го изберат разумот, а не јунаштвото, да се убедат дека не треба да изигруваат херои кои опивајќи се ќе го уништат алкохолот, дека е подобро да ја изберат моменталната болка при разделбата со својот господар - алкохолот, од неискажливите, пеколни, бескрајни страдања. Секогаш кога размислувам за болката на алкохоличарите, на тие несреќни луѓе, ми е многу тешко. Во тие моменти чувствувам голем срам во душата, толку голем срам што мојата рака трепери и не е способна да ги запише нивните маки и страдања. Порано не можев да видам зошто е така, но денес добро знам: во нив како во огледало се гледам самиот себе, го гледам својот живот. Кога подобро ќе размислам за својот и нивниот живот, гледам дека помеѓу нас нема некои битни разлики. Чудно и страшно е што вака несреќни луѓе постојат, уште почудно и пострашно е што постојат паралелно со нашата преголема самобендисаност, возгордеаност, со нашата заблуда и наивното верување што речиси сите луѓе го имаат, дека такво нешто нам не може да ни се случи, со нашиот егоизам кој се издигнал до крајни граници, страшно е што воопшто можеме да жевееме, знаејќи дека сето тоа постои. Тоа не треба и не смее да биде, затоа што на сето тоа треба да им се противат нашето срце и нашиот разум, тоа не смее и не може да биде ако сме разумни, живи луѓе. Гласот на совеста секогаш треба да не опоменува дека не смееме да бидеме безобзирни кон така несреќни луѓе, да не опоменува дека секоја несреќа што може да му се случи на било кој човек, може да ни се случи и нам.

          Патот за излез од алкиохолниот пекол е пронајден. Сите оние кои имаат било каков проблем со алкохолот, треба само да покажат храброст и волја и да ги порачаат книгите “Како да се победи Кралот алкохол” и “Исповед на еден алкохоличар” и ќе го пронајдат спасот за себе, уште повеќе за своите најмили.

- Позади радоста и смеата може да се крие груб, лош и неосетлив човек, но позади болката секогаш стои само болка.     Вилд

- Човекот во несреќата поднесува само една болка - болката на другите.     Лериш

- Да сакаш да го избегнеш неизбежното, значи да ја зголемиш својата болка.      Чуан Це

- Кој пелин пиел, не знае што е сладост.

Кој никогаш не бил тажен, не знае што е радост.               Ј.Ј.Змај

- И невините болката ги тера да лажат.       Публиј Сир

- Ако те снајде каква било болка, застани мирно и прашај ја што сака од тебе.    Гибел

- Turpe spectaculum habet animus aeger. - Болната душа дава жалосна слика.     Сенека

- “Dolor est medicina doloris” - Болката е лек за болката.     Като

- Воздишката болката ја оддава, но не не ослободува од неа.     Публиј Сир

- Лошо се грижи за себе болниот, кој својот лекар го одредува за наследник.     П.Сир

- Во болеста, на лекарот му се ветува небески свод.     Латинска поговорка

- Една шугава овца, може да го зарази целото стадо.     Латинска поговорка

- Во телесната болка најмачно е тоа што е нетелесно, односно нашата нетрпеливост и нашето предубедување дека болката вечно ќе трае.     Жан Пол

- Колку малку фантазија имаме за болката што им ја нанесуваме на другите.     Ниче

- Само сродната болка ќе ни измами солза, а секако, секој плаче заради себе.     Хајне

- Луѓето што трпат болка, мислат дека никогаш доволно не сочувствуваме во нивната болка.     Алфред де Мисе

- Ние сме створени за болка. Солзите за срцето се тоа што е водата за рибите.   Флобер

- Болеста, како и љубовта, доаѓаат и си одат кога што сакаат.     Јасмина Пулјо

- Болеста е судбина на сиромасите, но и казна за богатите.     Иво Андриќ

- Болката што отклонува друга болка е како лек.     Публиј Сир

- Каде што боли, таму е и прстот.     Латинска поговорка

- Човечката душа самата се навредува ако дозволи да ја совладаат насладата или болеста.     Марко Аурелие

- Болката го поттикнува човекот да мисли; размислувањето го прави човекот помудар; мудроста го прави животот поднослив.     Патрик

- Од нова болка старата болка ќе помини.      Шекспир

- Изрази ја својата болка со зборови! Болката која не говори го загушува срцето додека не пукне.     Шекспир

- Големите болки бараат големи души. Само големите души трпат големи болки.     Божидар Кнежевиќ

- Расположен човек и со добра волја, болеста го одбегнува.     Лао Це

- Болеста не доаѓа наеднаш, како од ведро небо, туку тоа е последица на долга низа мали, незабележливи грешки против здравјето, кои се надоврзуваат една на друга и растат како грутка снег што се тркала, додека еден ден не падне на главата од грешникот.     Хипократ

- Болниот човек знае многу работи, за кои здравиот и не сонува.     Арне Гарборг

- Од стотина болести, педест се настанати по наша грешка, другите од незнаење.      Паоло Мантегаца

- Болката има своја снага која не поправа, таа не прави подобри, помолосрдни, таа не осветува и не уверува дека нашиот живот е должност, а не забава.     Чезаре Канти

- Болката за изгубените работи многу е поголема, отколку што тие навистина вредат.     Настасиевиќ