Алкохолизам

Да не дојдев и на светот да не му говорев, не ќе дознаеја дека се грешни. Сега немаат изговор за својот грев. Но, кога го видоа, ме замразија и мене и мојот Отец.     Исус

        Борбата со последиците од алкохолната болест во нашата држава многу одамна е започната. Уште пред четириесетина години, неколку разумни луѓе ги согледале реалните опасности од алкохолизмот и го трасирале патот за борба со алкохолното зло. Тие го посеале семето за борба со алкохолната болест, ние денес треба само да го поливаме тоа семе за да имаме сигурни успеси во иднина.

          Луѓето обично се многу скептични и затоа често ги слушам вообичаените забелешки: “Акцијата и методите што ги предлагате за борба со алкохолната болест без дилеми се многу хумани и корисни, но се темелат само на празни зборови. Подобро кажете го практичниот начин: како тоа треба да се направи?”

          Ако навистина сакаме оваа акција да вроди со плод, треба да се создаде широк фронт за борба со алкохолното зло, најголемото зло за целото човештво. Пред се, во таквата акција треба да се вклучи целото општество, сите, повторувам - сите институции и сите разумни луѓе

          Во моите написи за борбата со алкохолната болест, посебно внимание им посветив на воспитувањето на децата и улогата што ја има околината при градењето на нивниот карактер. Покрај улогата на родителите, кои први доаѓаат во контакт со детето и од чие однесување многу зависи однесувањето на детето кон случувањата во иднина, важна, многу важна улога во градењето на карактерот на детето има образованието. Мислам дека денес во образовниот процес, воопшто или многу малку се води сметка за културно воспитното издигнување на младите луѓе. Особено внимание треба да се посвети на заштитата на младите луѓе од зависностите, а посебно внимание треба да се посвети на борбата против алкохолното зло, од кое се раѓаат речиси сите други зла. Треба континуирано да се организираат стручни предавања, на кои алкохолозите ќе ги обучуваат професорите и наставниците, а потоа во секое основно и средно училиште треба да се воведат задолжителни часови против зависностите. Убеден сум дека, откако децата уште од најрана возраст ќе се запознаат со опасностите што им се закануваат од алкохолот, дека бројот на децата, кои после полуматурските и матурските забави ги носат на детоксикација, значително ќе се намали, особено што нивниот број во последните десетина години рапидно расте, до загрижувачки граници. Се разбира дека не е исклучена можноста, со стекнатото знаење, во семејствата каде има алкохоличари, децата да им помогнат на своите најблиски, полесно да го најдат спасот од алкохолниот пекол.

          Сепак, најголема улога во борбата со алкохолната болест треба да има медицинската струка и наука. За жал, од за мене необјасниви причини, во пракса не е така. Речиси сите луѓе, кои ги убедувам дека алкохолот навистина е штетен, ми велат дека токму лекарот им препорачал да пијат алкохол како лек - по една чашка ракија пред јадење за циркулација на крвта, по една чашка мастика за апетит и варење на храната, дека било добро да се пие по една чаша црно вино за покачување на притисокот, варено вино со шеќер за лекување на грлото и што уште не. Еден мој пријател пред извесно време упорно ме убедуваше дека нема подобар лек за настинка, од една чашка ракија правена со коприви. Господе, се крстам со лева рака! Не можев да поверувам дека тоа го слушам од високо образован човек. Како да живееме во камено време. Во сите тие случаи останувам сам, само со својата вистина, бидејќи за нив зборот од недоучениот лекар има поголема тежина. Воопшто не им е важно тоа што укажувам дека токму медицинската наука докажала дека, после маснотиите, кои немаат никакво корисно дејство на организмот, на второ место е алкохолот, дека непобитно е докажано и токму докторите тоа јавно го кажуваат, дека не постои лек што може да се конзумира, во исто време со алкохол. Со чесни исклучоци, каков што е мојот случај, кога мојот матичен лекар др.Добрица Тинтоска Димеска ме упати во Клуб на лекувани алкохоличари и која е најзаслужна за мојот успех во мојата борба со алкохолната болест и за мојата денешна среќа, можеби токму луѓето од медицината - мислам на општите лекари кои први доаѓаат во контакт со заболените од алкохолната болест, и на докторите од нервните одделенија во болниците, каде започнува лекувањето во вистинска смисла на зборот, дека тие ја носат вината за големиот број заболени од алкохолната болест во нашата држава. Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, за голема среќа, преку нашите терапевти Јове Велески - клинички психолог, др.Снежана Ѓорѓиоска - психијатар и Милка Темелкоска - социолог, има одлична соработка со нервното одделение од нашата болница, а доказ за тоа се новите апстиненти кои континуирано пристигнуваат во клубот. Сепак, очигледно е дека малкумина од докторите и социолозите сакаат да се вклучат во работата на Клуб на лекувани алкохоличари, со објаснување дека таму нема пари, дека тие вложиле многу во нивното школување за сега да работат бесплатно. За нив не е доволна награда благодарноста од луѓето, на кои ќе им ги вратат мирот и среќата во нивните домови. И можеби токму тоа е причината што секојдневно се појавуваат разни надрилекари и тревари, шарлатани, кои поттикнати од желбата за лесна заработка, нудат неиспитани лекови за лечење на алкохолната болест, можеби тоа е причината што терапевти во некои Клубови на лекувани алкохоличари, наместо луѓе од медицината и социологијата, се појавуваат и ги водат економисти, кои не се стеснуваат јавно докторите да ги нарекуваат “луѓе во бели мантили кои ништо не знаат и ништо не прават.”

          По примерот на многу напредни, современи држави, под заштита на Министерството за труд и социјала, во сите градови што поитно треба да се отворат што повеќе Клубови на лекувани алкохоличари, да се идентификуваат зависниците од алкохолот, да се одржува контакт со луѓето на кои им е потребна помош. И, за да се победи алкохолното зло, да им се направи добро на луѓето, не се потребни премногу пари, туку пред се, способноста навреме да се откажеме од конвенциите во нашиот живот, да почнеме да ги применуваме моралните човекови вредности, на кои, во ова тешко време, веќе целосно сме заборавиле. Потребно е да ги надминеме страшните заблуди во кои живееме, потребно е прво ние да излеземе од калта, за да имаме успех кога другите ќе сакаме да ги вадиме од неа.

Потврда дека сум на вистинскиот пат во борбата со алкохолното зло и дека моите размислувања и ставови се исправни, е акцијата за сузбивање на семејното насилство, на кое порано се жалеа само понекои и само понекогаш, а денес тоа стана општа појава. По примерот на многу цивилизирани држави, борбата против семејното насилство, конечно започна и во нашава мила Македонија. Со внимание ги следам случувањата на оваа тема и, колку што можам да забележам, од страна на надлежните институции оваа акција досега се води погрешно, или во најмала рака, недостасува вистинска стратегија. Имено, сите институции што се вклучени во оваа акција целосно се занимаваат само со последиците од алкохолното зло, без притоа воопшто или многу малку да ги допрат причините, од кои произлегува насилството.

Гле, ухватили птицу певачицу,

муче је, стежу - ох тешко њој.

Јадница пишти, цвркут јој стао,

                            а они вичу: “Пој, птицо, пој”.          Державин

          Пред извесно време Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп го посети директорот за социјални работи. Бев пријатно изненаден од неговата намера да го вклучи клубот во борбата против семејното насилство, бидејќи, како што рече, само во неколку месеци од таа година, во оваа установа има пријавено дваесетина случаи на семејно насилство и, за жал, во сите случаи, главен виновник е алкохолот. Се договори со нашиот терапевт да поработат на еден случај и за следниот состанок клубот, наместо алкохоличарот, го посети неговата сопруга, со најмалото од трите деца. На прв поглед се доби впечаток дека жената е збунета, но таа брзо се созеде и храбро ја раскажа својата тажна приказна: како нејзиниот сопруг секој ден безмилосно ја малтретира, нарекувајќи ја пред децата со најпогрдни зборови, дека е курва и недомаќинка и, се разбира, дека постојано ја тепа. “Крајно е љубоморен и неразумен” и, како што рече “ништо не работи и никого не сака да го послуша за да го подобри своето однесување. Незнам дали повеќе ќе можам да издржам. Жал ми е за трите прекрасни дечиња, да не беа тие одамна ќе го оставев” - заврши таа.

          Просторијата ја исполни чудна тишина. Оваа храбра жена не кажа ништо ново, што ние веќе не го знаевме, но нејзините искрени зборови кои ја пренесуваа молбата за помош, не погодија сите. Сигурен сум дека во тој момент секој од нас во мислите ги виде солзите на своите најмили. Жената бараше помош, а ние во тој момент се чувствувавме немоќно. Можевме да помогнеме да ги ублажиме последиците од алкохолното зло, но чинителот на злото во тој момент веројатно безгрижно седеше во некоја кафеана, далеку од нашите погледи.

          Размислував што да кажам, како да ја охрабрам, да и дадам надеж дека сепак постои начин да се помогне. Како од сон ме штрекнаа зборовите на детето. Тоа невино, четиринаесет годишно детенце, уште на почетокот не можеше да ги задржи солзите. Повтори дел од приказната на својата мајка, но на крајот не запрепасти сите кога кажа тешки зборови, несвојствени за дете на негова возраст. Усните му трепереа и со плачлив глас силно викна, како да се надева дека ќе го слушне и неговиот татко алкохоличар: “Или вие преземете нешто состојбата да се подобри, или ние, трите братчиња ќе преземеме, вака повеќе не може да се живее.”

          Бевме целосно поразени. Го советувавме детето дека тоа е најгрешниот начин за решавање на нивните проблеми, но знаевме дека со нашите совети многу не му помогнавме на несреќното семејство. Сепак, се надевам дека ако еден ден таткото алкохоличар ги прочита овие редови, дека неговата совест ќе се разбуди и дека ќе го побара патот што води кон излезот од пеколниот алкохолен лавиринт, ќе го посети Клубот на лекувани алкохоличари каде ќе најде спас за себе, уште повеќе за неговите најмили.

          Исто така, се надевам дека од примерот што го наведов, институциите на власта ќе можат да заклучат дека најлесно ќе помогнат ако се позанимаваат, пред сé со причините кои довеле до насилството, се разбира, без притоа да се казнува чинителот на злото. Убеден сум дека на секој човек со правилен пристап, со упатување на вистинското место, а тоа се Клубовите на лекувани алкохоличари, најлесно може да се помогне.

          Методите за борба со алкохолното зло, многу убаво се опишани во романот “Како да се победи Кралот Алкохол.” Прочитајте ја оваа книга и ќе научите како најлесно да се справите со злото.

Написано је: “У почетку беше РЕЧ!”

Како чу даље! Запео сам веч! Не могу реч тако високо ценити,

ја морам другом њу заменити, ако сам се правог духа надисао.

Ту пише: “У почетку беше СМИСАО!”

Код првог реда добро пази, да твоје перо не пренагли.

Јел смис’о тај што дела и ствара?

Треба да стоји: “У почетку беше СНАГА!”

Ал и при овој речи стајем

и док је пишем веч се кајем.

Помаже мали дух! Одједном пишем смело,

јер јасно видим: ‘У почетку беше ДЕЛО!”

                                                                                               Гете

Денес луѓето живеат во состојба каде секојдневно, од разни страни, се бомбардирани со безброј информации, кои претендираат да бидат од корист за нив. Преку печатените и електронските медиуми, посебно преку интернетот, денес луѓето многу лесно и многу брзо можат да ги добијат сите сознанија, кои им се потребни. Библиотеките се преполни со книги, кои за жал, се помалку и помалку се читаат. Тоа ме тера често да се запрашам: колку моите книги и текстови можат да им бидат од корист на луѓето и дали, покрај сите силни информации за борбата со алкохолот и алкохолната болест, има место и за моите книги и текстови, дали барем на некого тие ќе му помогнат?

Страшно е кога човек, кој веќе со едната нога е во гробот (ова го велам за себе, бидејќи се повеќе и повеќе тоа го чувствувам), со радост вади од својот стар куфер секаква старудија насобрана со годините и вообразува дека ова или она им е потребно на луѓето, а секогаш повторно и повторно забележува дека и овој пат заборавил, па не го извадил тоа што е најважно и најпотребно, што се скрило во некој ќош од куферот. Како се ближи неговиот крај, човекот се повеќе е свесен дека куферот, кој го отслужил своето, ќе биде фрлен во ѓубрето, а заедно со него ќе пропадне и единственото добро што било во него.

Најголем мотив да продолжам со пишување добивам токму од погрешните пораки за борба со алкохолот и алкохолната болест, што секојдневно стигнуваат од разни страни. На основа на заедничките, општо прифатени норми, луѓето обично претпоставуваат дека, ако нешто е општо прифатено, тоа мора да биде нормално и исправно, што за мене воопшто не е прифатливо. Затоа, упорно настојувам да ги докажам моите ставови за борбата со алкохолното зло, кои за жал, поради веќе прифатените конвенционални правила, поголемиот број луѓе не сакаат да ги прифатат и да ги применуваат во нивното живеење, за да изградат посветла и посреќна иднина за себе и своите најмили.

Постои голема веројатност моите ставови и размислувања за борбата со алкохолната болест, во овој момент, заради односот на државата кон овој најголем проблем за целото човештво, да не можат во пракса да се спроведат во целост. Тоа ме прави несреќен, но не ме разочарува. Сметам дека човек не треба да го напушти својот став и да ги отфрли своите племенити идеи, само затоа што во овој момент тие не можат или затоа што се нема доволно добра волја, да се спроведат во дело.

Можеби идеите што ги предлагам за надминување на катастрофалната состојба со алкохолизмот во нашата држава, за поголемиот број од луѓето, во најмала рака се дискутабилни, а се разбира, за власта се целосно неприфатливи. За таквата состојба воопшто не се чувствувам виновен. Ако за нешто навистина сум виновен, тогаш тоа единствено е затоа јас, иако мислам дека добро ја познавам вистината за последиците од алкохолизмот (тие последици триесет години ги чувствував на своја кожа, уште повеќе ги чувствуваа моите најмили), многу слабо ја ширам меѓу луѓето, ја ширам само во ограничен круг на луѓе. Во иднина ќе се трудам многу похрабро, не само да ги опоменувам луѓето на опасностите од ова зло, туку да им скренувам внимание на институциите да ја согледаат и прифатат нивната одговорност и, конечно, да започнат вистинска борба со алкохолното зло, од кое страдаат голем број луѓе. Статистиката докажува за колку голема несреќа станува збор. Во Македонија има од 60.000 - 80.000 алкохоличари. Ако таа бројка ја помножиме по четири члена на секое семејство, доаѓаме до околу 300.000 луѓе кои секојдневно ги трпат последиците од алкохолизмот. Кога толку луѓе би биле заболени од која било друга болест, власта сигурно ќе прогласи вонредни мерки во државата.

Која е улогата на Клубовите на лекувани алкохоличари во борбата со алкохолната болест, во овој сплет на околности? Ние, кои ја знаеме вистината, бидејќи на своја кожа сме ги почувствувале последиците од алкохолното зло, треба таа вистина што помасовно да им ја соопштуваме на луѓето. Преку нашите активности треба да се припреми човештвото за среќните денови, кога алкохолот ќе биде протеран од животот на луѓето, а заедно со него и сите глупости и страдања што произлегуваат од него, бидејќи ќе биде потребно луѓето да создадат некои други места што ќе ги заменат кафеаните, некои други зборни места каде луѓето ќе се дружат, состануваат и запознаваат.

Вие, што ќе го прочитате овој текст, немојте да мислите дека сум толку наивен, да и самиот незнам дека сето ова е само сон. Но, убеден сум дека патот што го избрав и по кој упорно чекорам, еден ден, еден далечен ден, ќе ме одведе до племенитата цел - уништување на најголемиот непријател за целото човештво - алкохолот.

Со љубов во Бога

Меѓу доблестите со кои владарот ја стекнува наклоноста на народот, на прво место се несебичноста и правдата.     Макијавели

На човек што прави непрекиден напор, треба да му се помогне.     Гете

Помогни му на слабиот, да не би морал после и неговиот товар на себе да го земеш.     Румунска пог.

Паметни, добри, талентирани млади луѓе, пред кои се отвораат бесконечни можности, доаѓаат во состојба да бидат заробени од алкохолот, несвесно се предаваат во рацете на ѓаволот кој ги мачи во својот пекол, пред воопшто да се порадуваат на животот, кои можеби никогаш нема да сфатат зошто се родиле, ниту зошто живеат. Во нивните пеколни страдања никакви теории не можат да им дадат одговор на овие, на прв поглед едноставни прашања. Во книгите во кои ги бараат овие одговори, тие наоѓаат многу интересни, умни нешта, но никаде не го наоѓаат одговорот на главното прашање: зошто луѓето од власта (која било власт досега) не го гледаат тоа што е толку очигледно, зошто не ги гледаат страдањата од луѓето кои се предизвикани од алкохолот, зошто не сакаат да помогнат да се ублажат последиците од ова најстрашно зло, што како темен облак се надвиснал и се заканува да ја угасни светлината на радоста и среќата во душата од луѓето, особено кај младите луѓе.

Државата и институциите во неа постојат за да го штитат народот од злото, значи, постојат за доброто на народот. Ние, членовите на Клубовите на лекувани алкохоличари сакаме да веруваме дека тоа навистина е така, сакаме да веруваме и да се надеваме дека можеме да ги разбудиме институциите во нашата држава и дека тие ќе направат се за да ги направат посреќни своите граѓани, особено да ги заштитат и да им помогнат на младите луѓе, на кои таа помош им е најпотребна. Опасноста од алкохолното зло е најголема токму поради заташкувањето на проблемите со алкохолот од страна на власта, бидејќи со таквото однесување на власта кон алкохолот, тоа зло не само што не се намалува, туку се повеќе се зголемува. Се зголемува затоа што се оправдува и облекува во привлечни форми, се прикажува во сосема поинаква слика од вистинската. Но, ако проблемите со алкохолот се заташкуваат, не значи дека тие и не постојат, дека ги нема. Спротивно, колку повеќе се заташкуваат проблемите предизвикани од алкохолот, тие проблеми ги има се повеќе, а се повеќе ги има и оние кои се богатат на сметка на злото, оние кои придонесуваат алкохоличарите да дојдат во таква состојба.

Можеби некои луѓе од државниот апарат, што ќе ги слушнат или прочитаат овие мои размислувања, ќе заклучат дека моите ставови се резултат на мојата фантазија, на моето незнаење. На сите нив ќе им речам: Господа, јас незнам во чија власт е животот на келиите во човековиот организам, но добро знам дека животот на многу млади луѓе, кои можеби токму поради вашиот индолентен однос кон алкохолот завлегле или веќе се наоѓаат во пеколот, дека нивната иднина и судбината се во ваши раце. Им се обраќам на сите кои се наоѓаат на врвот од хиерархиската скала и сите кои во иднина ќе дојдат на таа скала - знам дека ви е тешко да сфатите што точно во овој момент од Вас се очекува и бара. Ако сакате вистински да помогнете, размрдајте ги институциите на власта, донесете добри - применливи закони со кои ќе се стави ред во производството, посебно да се стави ред во продажбата на алкохолот. Посебно внимание и помош посветете им на Клубовите на лекувани алкохоличари како единствени места за одржување на трајна апстиненција, како на места без кои не може да има успех во борбата со ова најстрашно зло за целото човештво. Значи добро, многу добро размислете пред да ја донесете одлуката: дали ќе го запалите светлото на надежта во срцата на нашата младина или ќе го угасите.

Моите размислувања, особено во денешно време, можеби за многумина се граничат со фантазија, но сепак, да ги слушнеме искуствата од Џек Лондон. Тој вели: “Кога разумни луѓе ќе ја раководат човековата заедница, прво ќе почнат да спроведуваат или барем ќе се обидат да спроведат затворање на крчмите. Неразумните низ илјада генерации не би ги затвориле крчмите… И тоа ќе оди лесно. Единствено ќе бидат погодени тешките и случајни пијаници на една генерација. Јас сум еден од нив и давам свечена изјава  врз основа на долгогодишното другарување со алкохолот, дека нема многу силно да ме здоболи ако престанам да пијам, кога никој друг нема да пие и кога не ќе може да се купи алкохол. Од друга страна, младите луѓе по својата природа до толкава мера се неалкохоличари, та поради тоа што никогаш не вкусиле алкохол, нема ни да почувствуваат дека го нема. Тие ќе дознаат за крчмите единствено преку историјата, мислејќи за нив како за некој чуден стар обичај, сличен на борбата со бикови или запалување вештерки.”

Јас лично, а верувам и сите членови на Клубовите на лекувани алкохоличари и, сите луѓе кои имале или сеуште имаат какви било проблеми од алкохолот, изразуваат посебна почит и благодарност кон оваа Влада на Република Македонија, која собра храброст и донесе мудри одлуки со кои конечно и во нашата држава започнува вистинска битка со алкохолното зло. Донесувањето на “Предлог програмата за борба со алкохолизмот”, што од страна на Владата беше доставена пред повеќе години, а за која изгубивме надеж дека кога било ќе ја види светлината на денот, на 20.11.2007 год. конечно беше усвоена од страна на Владата. Се надеваме дека програмата ќе биде спроведена во целост, се надеваме дека Владата ќе помогне Клубовите на лекувани алкохоличари конечно да го добијат вистинскиот статус, што преку успесите што досега ги постигнале, неспорно докажале дека го заслужуваат.

Мислам дека кон Клубовите на лекувани алкохоличари е направена голема неправда и дека е крајно време таа да се исправи. Имено, во овој момент Клубовите на лекувани алкохоличари (од за нас несфатливи причини) се ставени во ист ранг со сите други здруженија на граѓани (пример гулабари, врапчари, рибари и слични). Се надевам дека успеав преку моите текстови, посебно преку моите книги, да ја прикажам благодатната, хуманитарната, корисната улога што ја имаат Клубовите на лекувани алкохоличари и дека Владата конечно ќе ги повлече вистинските потези - ќе почне вистински да ги помага постоечките, и ќе отвори Клубови на лекувани алкохоличари барем во поголемите населени места.

Долги години наназад, Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, не добива никакви средства и опстојуваме благодарејќи само на упорноста на нашите терапевти и помошта што ја пружаат постарите членови на клубот. Да напоменам дека неколку пати конкуриравме кај невладините организации, но понижувачки бевме одбиени. За 2008 год. поднесовме апликација со проект програма за помош до Владата, но и од таму сме одбиени. Сакаме да веруваме дека сме одбиени само затоа што нашите проекти ги правеа аматери, луѓе што не ги знаат начините за украсување на проектите, или народски кажано, луѓе кои не знаат да лажат, да направат добра програма од која сите што ќе ја разгледуваат ќе бидат презадоволни, а во стварност, освен неколкумина, од истата никој друг нема да има корист. Токму затоа мислиме дека Владата на Република Македонија треба да пронајди начин со кој ќе се надмине проблемот со финансирањето на Клубовите на лекувани алкохоличари. Сметам дека најдобро решение би било кога Министерството за Труд и Социјала или Министерството за Здравство, (земајќи ги во предвид хуманите активности) би ги прифатиле Клубовите на лекувани алкохоличари под своја капа.

Резултатите што и досега со своите активности ги постигнуваат Клубовите на лекувани алкохоличари, посебно резултатите што ги постигнува Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп се за секаква пофалба, но убеден сум дека со вистинската помош од Владата на Република Македонија, ќе бидат многу поголеми. Во теоријата на алкохолизмот прифатена е тезата дека е успех ако од десет, се излекува и само еден алкохоличар. Членовите на Клубовите од нашата држава не ја прифаќаат оваа теорија и со сите сили се трудиме да им помогнеме на сите алкохоличари кои ќе побараат помош од нас. За нас не постои целосно изгубен случај, не сакаме да прифатиме дека и оној, кој веќе стигнал до дното од алкохолниот пекол, не ќе може еден ден да биде корисно, морално човеково битие. Затоа, кон секој алкохоличар пристапуваме со посебно внимание, спремни сме да му ја поклониме нашата љубов и човекољубие, спремни сме и кај него да ги разбудиме оние подзаспани чувства на добрина, љубов и човекољубие, за и тој еден ден да им помага на другите луѓе. Се разбира, помошта што им е потребна на Клубовите на лекувани алкохоличари, не ќе бидат залудно потрошени средства. Ќе бидат строго наменски и многу корисно инвестирани во интерес на апстинентите, но и на заедницата во целина. Површна пресметка може да ги докаже нашите ставови: ако се пресметаат трошоците за болничко лекување и трошоците за боледување на алкохоличарите, што преку нашите активности драстично ги намалуваме, ако се земат во обзир штетите во сообраќајот, зголемувањето на криминалот, да не заборавиме на страшните загуби на човечки животи во сообраќајот, убиствата, а верувам, сите се согласуваме, дека нема цена што може да ја плати една детска солза - ако сето тоа се земе во обзир, тогаш сигурен сум дека активностите кои ги обавуваме се сосема оправдани и заслужуваат да бидат помогнати и да им се посвети вистинското внимание.

Да не дојдев и на светот да не му говорев, не ќе дознаеја дека се грешни. Сега немаат изговор за својот грев. Но, кога го видоа, ме замразија и мене и мојот Отец.     Исус

Борбата со последиците од алкохолната болест во нашата држава многу одамна е започната. Уште пред четириесетина години, неколку разумни луѓе ги согледале реалните опасности од алкохолизмот и го трасирале патот за борба со алкохолното зло. Тие го посеале семето за борба со алкохолната болест, ние денес треба само да го поливаме тоа семе за да имаме сигурни успеси во иднина.

Луѓето обично се многу скептични и затоа често ги слушам вообичаените забелешки: “Акцијата и методите што ги предлагате за борба со алкохолната болест без дилеми се многу хумани и корисни, но се темелат само на празни зборови. Подобро кажете го практичниот начин: како тоа треба да се направи?”

Ако навистина сакаме оваа акција да вроди со плод, треба да се создаде широк фронт за борба со алкохолното зло, најголемото зло за целото човештво. Пред се, во таквата акција треба да се вклучи целото општество, сите, повторувам - сите институции и сите разумни луѓе

Во моите написи за борбата со алкохолната болест, посебно внимание им посветив на воспитувањето на децата и улогата што ја има околината при градењето на нивниот карактер. Покрај улогата на родителите, кои први доаѓаат во контакт со детето и од чие однесување многу зависи однесувањето на детето кон случувањата во иднина, важна, многу важна улога во градењето на карактерот на детето има образованието. Мислам дека денес во образовниот процес, воопшто или многу малку се води сметка за културно воспитното издигнување на младите луѓе. Особено внимание треба да се посвети на заштитата на младите луѓе од зависностите, а посебно внимание треба да се посвети на борбата против алкохолното зло, од кое се раѓаат речиси сите други зла. Треба континуирано да се организираат стручни предавања, на кои алкохолозите ќе ги обучуваат професорите и наставниците, а потоа во секое основно и средно училиште треба да се воведат задолжителни часови против зависностите. Убеден сум дека, откако децата уште од најрана возраст ќе се запознаат со опасностите што им се закануваат од алкохолот, дека бројот на децата кои после полуматурските и матурските забави ги носат на детоксикација значително ќе се намали, особено што нивниот број во последните десетина години рапидно расте, до загрижувачки граници. Се разбира дека не е исклучена можноста, со стекнатото знаење, во семејствата каде има алкохоличари, децата да им помогнат на своите најблиски полесно да го најдат спасот од алкохолниот пекол.

Сепак, најголема улога во борбата со алкохолната болест треба да има медицинската струка и наука. За жал, од за мене необјасниви причини, во пракса не е така. Речиси сите луѓе, кои ги убедувам дека алкохолот навистина е штетен, ми велат дека токму лекарот им препорачал да пијат алкохол како лек - по една чашка ракија пред јадење за циркулација на крвта, по една чашка мастика за апетит и варење на храната, дека било добро да се пие по една чаша црно вино за покачување на притисокот, варено вино со шеќер за лекување на грлото и што уште не. Еден мој пријател пред извесно време упорно ме убедуваше дека нема подобар лек за настинка, од една чашка ракија правена со коприви. Господе, се крстам со лева рака! Не можев да поверувам дека тоа го слушам од високо образован човек. Како да живееме во камено време. Во сите тие случаи останувам сам, само со својата вистина, бидејќи за нив зборот од недоучениот лекар има поголема тежина. Воопшто не им е важно тоа што укажувам дека токму медицинската наука докажала дека, после маснотиите, кои немаат никакво корисно дејство на организмот на второ место е алкохолот, дека непобитно е докажано и токму докторите тоа јавно го кажуваат, дека не постои лек што може да се конзумира во исто време со алкохол. Со чесни исклучоци, каков што е мојот случај, кога мојот матичен лекар др.Добрица Тинтоска Димеска ме упати во Клуб на лекувани алкохоличари и која е најзаслужна за мојот успех во мојата борба со алкохолната болест и за мојата денешна среќа, можеби токму луѓето од медицината - мислам на општите лекари кои први доаѓаат во контакт со заболените од алкохолната болест, и на докторите од нервните одделенија во болниците, каде започнува лекувањето во вистинска смисла на зборот, дека тие ја носат вината за големиот број заболени од алкохолната болест во нашата држава. Клубот на лекувани алкохоличари “Здрав живот” од Прилеп, за голема среќа, преку нашите терапевти Јове Велески - клинички психолог, др.Снежана Ѓорѓиоска - психијатар и Милка Темелкоска - социолог, има одлична соработка со нервното одделение од нашата болница, а доказ за тоа се новите апстиненти кои континуирано пристигнуваат во клубот. Сепак, очигледно е дека малкумина од докторите и социолозите сакаат да се вклучат во работата на Клуб на лекувани алкохоличари, со објаснување дека таму нема пари, дека тие вложиле многу во нивното школување за сега да работат бесплатно. За нив не е доволна награда благодарноста од луѓето на кои ќе им ги вратат мирот и среќата во нивните домови. И можеби токму тоа е причината што секојдневно се појавуваат разни надрилекари и тревари, шарлатани, кои поттикнати од желбата за лесна заработка, нудат неиспитани лекови за лечење на алкохолната болест, можеби тоа е причината што терапевти во некои Клубови на лекувани алкохоличари, наместо луѓе од медицината и социологијата, се појавуваат и ги водат економисти, кои не се стеснуваат јавно докторите да ги нарекуваат “луѓе во бели мантили кои ништо не знаат и ништо не прават.”

По примерот на многу напредни, современи држави, под заштита на Министерството за труд и социјала, во сите градови што поитно треба да се отворат што повеќе Клубови на лекувани алкохоличари, да се идентификуваат зависниците од алкохолот, да се одржува контакт со луѓето на кои им е потребна помош. И, за да се победи алкохолното зло, да им се направи добро на луѓето, не се потребни премногу пари, туку пред се, способноста навреме да се откажеме од конвенциите во нашиот живот, да почнеме да ги применуваме моралните човекови вредности, на кои, во ова тешко време, веќе целосно сме заборавиле. Потребно е да ги надминеме страшните заблуди во кои живееме, потребно е прво ние да излеземе од калта, за да имаме успех кога другите ќе сакаме да ги вадиме од неа.